ANA SAYFA GÜNDEM EKONOMİ ŞİRKETLER ÖZEL HABER ANKARA SAĞLIK YAŞAM VİDEOLAR
Ekonomi Koordinasyon Kurulu toplandı
Ekonomi Koordinasyon Kurulu toplandı
Türkiye-İsrail ilişkilerinde yeni dönem
Türkiye-İsrail ilişkilerinde yeni dönem
Sınır bölgesinde 22 terörist etkisiz hale getirildi
Sınır bölgesinde 22 terörist etkisiz hale getirildi
Dijital bankacılık müşteri sayısı 85 milyonu aştı
Dijital bankacılık müşteri sayısı 85 milyonu aştı
Urartulara ait kale kalıntısı bulundu
Urartulara ait kale kalıntısı bulundu

R.Bülend KIRMACI

EKONOMİDE ANORMALLİKLER
1 Aralık 2021 Çarşamba

HALKÇI, KAMUCU YAPILANMA NEREDE?

Bir ekonomi kayıtlı ve kurallı olarak işler, üretime dayanır, hakça bölüşüm sağlarsa ve bütün bunların temelinde topluma gerçekten çağdaş bir eğitim verilirse, akılcı ve normal sayılabilir. Türkiye ise ekonomide akıldışılıktan sosyal hayatta “çıldırma” aşamasına doğru ilerliyor. Bunu anlamak için sokağa çıkmak, iş yerlerine gitmek, haberleri izlemek yeter de artar. Bizi tanınamaz hale getiren düzen sayesinde, geçmişinden kopan, yarını olmayan insanlar haline geldik. Dahası bu noktaya dünden bugüne gelmedik. Uzun yıllardır uygulanan neo-liberal sistem, “pazarcı ekonomi” işsizliği, verimsizliği, borçlanmayı yarattı, sosyal erozyonları da dayattı. Oysa, Türkiye, halkçı, kamucu, sosyal adaletçi bir anlayışla yapılanmış, tüm bunları bir söz-verim olarak Anayasasına yazmış bir devlettir. Sağdan soldan orta yoldan hangi iktidar veya koalisyon gelirse gelsin, bu temel sarsılamazdı. Sarsılırsa bu, beraberinde bugün gözlemlediğimiz ve yaşadığımız gibi ekonomide, kültürel hayatta, artçı sarsıntılar meydana getirirdi; öyle de oldu! Şimdi toparlanmak, hataları en aza indirgemek, arınmak ve muhasebe yapmak zamanıdır. İnsanlarına iş ve insanca emeklilik getiren bir iktisadi işleyişi, fabrikaların, işletmelerin, bankaların verimliliğini, akıllı şehirleri, kalkınan köyleri kurmak; gelecek kuşaklara karşı boynumuzun borcudur.

İKTİSADİ ZAFERLER

Borçlanma ekonomisinden kalkıp varılacak yer bağımsızlığımızın sınırlarıdır. Gerçekten Türkiye askeri ve güvenlik anlamında toprak bütünlüğünü ve bağımsızlığını korumak için büyük bedeller ödemekte, büyük özveriler sergilemektedir. Ekonomide de milli bir anlayış ve duruşla bağımsızlığımızı koruyacak çabalar içine yönelmeliyiz. Bunun için milli bir direnme ekonomisinin inşası ve yanı sıra, üretimde devrimci bir anlayışın sergilenmesi kaçınılmazdır. Türkiye’yi güçlendirmek en başta halkımızı geliriyle geçimiyle güçlendirmekten geçer. Unutmayalım ki, Atatürk’ümüz, “askeri zaferleri taçlandıracak iktisadi zaferlere” bütün yaşamı boyunca önem vermiş, uyguladığı ve getirdiği iktisadi politikalarla (karma ekonomi ve KİT’ler) savaş yaralarını saran ve yeni buhranlara hazırlanan Dünya’da Türkiye’yi üst üste büyüme şampiyonu yapmıştır.

BANKALAR MÜŞTERİSİNDEN ZENGİN

Günümüzde doları, avroyu konuşuyor, döviz spekülasyonuna karşı “kırılgan iktisadımızla” savaşıyoruz. Ekonomide ve bürokrasinin diğer alanlarında liyakate ne derece önem veriliyor tartışması bir yana, “Merkez Bankası bağımsız olmalı, hatta İstanbul’a taşınmalı” gibi absürt çıkışlara muhatap oluyoruz. Oysa bütün dünyada merkez bankaları devletlerin en önemli kurumlarından biridir, seçilmiş siyasi iradeye bağlı olarak iktisadi eşgüdümün içinde yer alır ve o ülkenin başkentinde konuşlanır. Çünkü Merkez Bankası, ülkelerin adeta iktisadi bayrağı ve bağımsızlığının nişanıdır, armasıdır, markasıdır. Bunun aksini iddia eden bir tartışma bile akıl-dışılıktır. Ancak Türkiye’de bankalar bağlamında tartışılması gereken yığınla konu vardır… Bugün ülkemizde en kârlı kesim bankalardır. Bankalar büyüklükleri ve yıllık kârları ile üreticinin, sanayicinin, çiftçinin perişanlık yaşadığı dönemlerde bile adeta saltanatlarını sürdürmektedir. Müşterisi fakir, kendisi zengin bir banka sisteminin, kârları, işlem ücretleri, uyguladıkları kredi ve gecikme faizleri, batak duruma gelen kredilerinin akıbeti ve daha bir çok konuda ele alınması, irdelenmesi gerekmektedir. Türkiye bankaları, -yabancı sahipliğinde olanlar da dahil- üretimden, yatırımdan, dış satımı desteklemekten yana durmak ve faizler açısından insaflı olmak zorundadırlar. Bankalardan dem vurulacaksa, aşırı kârlılıklarına gem vurulmalıdır.

REEL SEKTÖR YETERİNCE İSTİHDAM SAĞLAMIYOR

Ülkemizde akıl-dışı iktisadi çevrimin bir sonucu olarak, istihdam meselesi de yanlış yerden tutulmaktadır. Bir kere şu gerçek asla unutulmamalıdır; yurttaşına helalinden iş bulmak devletin asli görevidir. Bu iş, kayıtlı, kurallı olmalı, emek üretime kattığının karşılığında ücretini, maaşını, ödemesini hakkaniyete uygun şekilde alabilmelidir. Son yıllarda istihdam açısından durumumuz pek parlak değildir. İşsizlik yirmi milyona dayanmış ve kadınlar ile gençler başta bütün toplumu olumsuz olarak etkiler boyuta ulaşmıştır. Neden? Çünkü, kamu yeterince üretken alt yapı yatırımları yapamamaktadır. Bütçe açığı 17,4 milyar TL ise % 80’i faizlere gitmektedir. Yatırım yapmak mesela bir kişiye iş sağlamak sektörüne göre değişse de ortalama 60 ile 100 bin dolar arası bir maliyeti gerekli kılmaktadır. Bu minvalde, yeni iş alanları açılmamış tam tersine birçok iş yeri kepenk indirmiştir. Geride bıraktığımız yıllarda bir yandan özelleştirmelerle kamu girişimleri satıp savılırken ve en çok kamuda istihdam artışı olurken (genellikle masa başı büro hizmetleri), reel sektördeyse, iş kayıpları yaşanmıştır. Bu durumdan başlıca sorumlu olan siyasettir. Siyaset, merkezi yönetimle olsun, yerel yönetimlerde olsun, iş sağlamayı değil, iş bulmayı görev edinmişe benzemektedir. Kariyer planlamasına değil hala “hamili kart yakınımdır” şablonuna ihtiyaç duyulabilmektedir. O arada “geçerli meslek” sahiplerinin yetiştirilmesi ve Türkiye’nin en büyük ihtiyacı olan mesleki ve teknik eğitime önem verilmesi noktasından da giderek uzaklaşılmıştır. İşte bu da ekonomik, sosyal, siyasal anlamda tam bir akıl-dışılık tablosudur.

KARTLA YAŞAYAN YURTTAŞ, BORÇLA DÖNEN ÇARK

Nihayet durgunluk içinde enflasyonu tadar olduk! Bu süreçte elbette salgının da etkisi olmuştur, ancak temel sorunumuz, iktisadi tercihlerimizdeki yanılgılar ve ihmallerden kaynaklanıyor. Yanılgılar, mutfaktaki yangınları da beraberinde getiriyor. Yatırım yapmak için tasarruf etmek başlıca koşul iken ve tasarrufa kamudan başlamak gerekirken, törene, teşrifata çok gereksiz kaynak aktarıyor, o arada, kimi yurttaşlar da bütçelerini aşan kredi kartları borçlarını şişiren harcamalar yapabiliyor. Balık baştan kokuyor. Tüketim ekonomisi, reklamlardan başlıyor ve hepimizi kuşatıyor. Kazandığından fazlasını harcamak, borçlanmak demek. Gelirleri elde etmeden ve planlamadan gider yükünün altına girmek geleceği ipotek etmek demek. Buna karşılık, devlet de yurttaş da borçlu!

Ne ki, öte yandan, ücretli, maaşlı kesimin gelirlerini hayat eritiyor ve eziyor. Yirmi üç milyon insanımız kredi kartı borçlarını ödeyemiyor, her gün 22 bin icra takibi yaşanıyor. İnsanlar aylık geçimleri ve gıda gereksinimleri için “bile” kredi kartlarını “kullanmak” zorunda kalıyorlar. Neden?.. Ülkemizde hakça bir vergilendirme ve gelir dağılımı düzeneği kurulmamıştır da ondan.

ALTI KAVAL, ÜSTÜ ŞİŞHANE

Düşünelim: En alt gelir grubuyla en üst % 20’lik gelir grubu arasında sekiz-dokuz kat fark var. Hangi sosyal barıştan, hangi sosyal adaletten söz edebiliriz bu koşullarda? Bu da akıl-dışı bir ekonomi ve sosyal yaşama karşılık geliyor. Oysa, akılcı bir yönetim geleneğini yüz yıllar önce atalarımız bilgece söylemişler: “İnsanı yaşat ki, devlet yaşasın” demişler. Bu gerçekliği kavradığımız gün, çalışanları enflasyon karşısında ezdirmez, emeklilerimize gerçek anlamda refah payı verir, zenginden daha çok, fakirden daha az vergi alır, kamudan başlayan tasarrufa yönelir, tüketim değil üretim ekonomisinin kültürünü yaratır ve insanca yaşarız.

AKILCI İŞLETMELER, ÇAĞDAŞ YÖNETİM

Türkiye’de iktisadi anormalliklere başka örnekler de verilebilir… Türkiye, imalat, demir-çelik, kimya, otomotiv, tarım makineleri, inşaat sektörlerinde var gücüyle üretmeye hatta yurt dışında rekabet etmeye çalışıyor, bu amaçla organize sanayi bölgeleri, sanayi siteleri, KOBİ’lerini geliştiriyor, tekno-parklar yapılandırıyor; o arada, çalışkan insanlarımız sabahın köründe fırınlarda, balıkçı teknelerinde soframıza ve de araba direksiyonunda, gemi dümeninde ulaşıma katkı sağlıyor, öğretmenlerimiz tüm yaşamlarını öğrencilerine adamış bulunuyor, ancak bir türlü katma değer ve üretkenlikten oluşan yapısal dönüşüm katsayısını yükseltemiyor. Neden?

Çünkü yüksek performanslı takım oyununu kuramıyor, akılcı işletme ve çağdaş yönetim anlayışında kurumsallaşmıyoruz.

PROFESYONELLİK BİR YANA İTİLİRSE

Bizimkisi teklerin üst üste koyularak bütüne ulaşılması, kalkınan ve gelişen ülkelerinki ise, bütünün tek bir parça gibi hareket etmesi. Plan, düzen ve disiplinden yoksunuz. El yordamıyla, belki eloğlundan fazla çalışarak, OECD ülkeleri arasında yaşam kalitesi açısından hiç de doyurucu olmayan bir tabloyu yaşıyoruz. Uzmanlaşmaya yeterince önem verilmiyor, kariyere gerekli değer sunulmuyor, yeteneklerin önü gerçekten açılmıyor. Daha düne kadar en köklü şirketlerimiz bile aile içi yönetim anlayışına düçarken ve bu durum “borsaya kote olmaya” pek hevesli birçok işletme açısından geçerliyken, iktisadi ve sosyal organizasyonlar açısından yaşam eğrileri itibariyle temel ihtiyaç olan profesyonel yönetim anlayışıyla yeni yeni tanışıyor gibiyiz.

Nihayet, uzmanlığa değil hısımlığa odaklanmış ve sosyal sorumluluk alanını hemşericilikle sınırlandırmış yaklaşımlarla, çok-uluslu şirketlerin rekabet dünyasında pay almada ve pastamızı genişletmede zorluklar yaşıyor, zaman kayıplarına tanıklık ediyoruz. “Profesyonellik dışı yönetim” demek maliyet demek, şirket ve işletme içi bu türden yığınak hataları kuruluşu ana hedeflerinden saptırabiliyor. Bu açıdan “sosyal kayma” iktisadi kırılmalara yol açıyor. Sonuçta, bazen şirket veya işletmelerin kendi uzmanlık ve tecrübe alanları dışına çıkaran “yatırımlara” yönelmesi de, zemin kayıplarını beraberinde getiriyor.

Bu türden bir iktisadi akıl-dışı tutum bir başka açıdan başka bir mecrada da beliriyor: Bugün “büyük işletmelerin” azımsanmayacak kadarı, kârlarını “faaliyet dışı kârlardan” elde ediyor görünüyor… Özcesi, iktisadi akıl tutulmaları, akıl-dışı bir yaşamı beraberinde getiriyor…

ÜRETİM EKONOMİSİNİ PLANLAMAK ZORUNDAYIZ

Türkiye’nin ise yitirecek zamanı yok. Türkiye bir an önce üretim ekonomisine yönelmek, tasarruf katsayını yükseltmek, üretkenlik ve katma değerden oluşan yapısal dönüşüm katsayısını artırmak, işletmelerini profesyonellik, kamu bürokrasisini liyakat esasına göre yönetmek, çağdaş bilimin ışığında eğitim sistemini ihya etmek, o arada mesleki ve teknik eğitime büyük önem vermek, gelir dağılımını düzeltici, vergide hakkaniyeti sağlayıcı mekanizmaları tesis etmek, gençleri ve kadınları başta olmak üzere yurttaşlarına helalinden iş bulmak, emeklisine insanca bir yaşamın sağlandığı ve emek verenlerin enflasyon karşısında ezilmediği maaş ve asgari ücreti tanımlamak, küçük ve orta ölçekli işletmeleri başta tüm üretimini bankaları ve haberleşme otoyollarıyla desteklemek, rekabet dünyasında hak ettiği yeri almak bunun için de, kamucu, planlı, programlı iktisadi işleyişe kavuşmak zorundadır.İktisadi hayatımızı akıl doğrultusunda tanzim edersek, sosyal anlamda sağlıklı toplum oluruz.

Önceki sayfa   Sayfa başına git  
YORUMLAR
 Onay bekleyen yorum yok.

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 

Bu haber henüz yorumlanmamış...

FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
TİCARİ HAYAT GAZETESİ
ARŞİV
ÇOK OKUNANLAR
YAZARLAR
Murat BALCI
Murat BALCI
MARKETE İNDİRİM, AKARYAKITA BİNDİRİM!
Mert Can DUMAN
Mert Can DUMAN
ENDÜSTRİYEL TURİZM
Aybala Almina MELEK
Aybala Almina MELEK
BÜYÜKNOHUTÇU CİNAYETİ
Bünyamin ALTINTAŞ
Bünyamin ALTINTAŞ
EYT’DE FORMÜL ENFLASYONU
Oğuzhan SARI
Oğuzhan SARI
KAZANDIKLARIMIZ VE KAYBETTİKLERİMİZ
Prof.Dr. Esat ARSLAN
Prof.Dr. Esat ARSLAN
HEDEF: BALKANLARDAKİ TÜRK İZLERİNİN SİLİNMESİ OLMAMALI!
Elif AYDIN
Elif AYDIN
SERGİLENEN HAYATLAR
Fatmanur ÇOLAK
Fatmanur ÇOLAK
ÇOCUKLAR VE GELECEKLERİ
Esra SARI
Esra SARI
VATANDAŞ DIŞARDA YEMEK YEMEYE ÇEKİNİR OLDU!
Nesrin YARIM ÖZOĞLU
Nesrin YARIM ÖZOĞLU
TÜKETİM ÇILGINLIĞINA KAPILANLAR
Sedat SADİOĞLU
Sedat SADİOĞLU
VAZGEÇİLMEZ ELEMAN: 'İNSAN'
Hüseyin ALPASLAN
Hüseyin ALPASLAN
İZMİT TEHCİRİ YARGILAMALARI-I
Nimet KÜLTEKİN
Nimet KÜLTEKİN
MENAPOZDA BESLENME
Mustafa YILDIZ
Mustafa YILDIZ
NELERE DİKKAT EDİLMELİ?
Ebru BALIKÇI
Ebru BALIKÇI
EV İŞLERİ DEMANSTAN KORUYORMUŞ
Kadriye CİRİTCİ
Kadriye CİRİTCİ
YAZ GÜNLÜĞÜMDEN
Dursun ERKILIÇ
Dursun ERKILIÇ
DAMDAN DÜŞENİN DİYECEĞİ BİTMEZ!
Seda TOLMAÇ
Seda TOLMAÇ
YOK EDİYORUZ...
Merve ŞAFAK ERGÜN
Merve ŞAFAK ERGÜN
KURBAN BAYRAMI’NDA METABOLİZMAYA DİKKAT!
R.Bülend KIRMACI
R.Bülend KIRMACI
SEÇİM VİRAJINDA EKONOMİ
Hatice KARATAŞ
Hatice KARATAŞ
GIDA İSRAFINA DİKKAT
Burak BALCI
Burak BALCI
NÜKLEER SAVAŞI ÖNLEDİ, EMEKLİ EDİLDİ, SESSİZCE ÖLDÜ!
Arda ÇELİK
Arda ÇELİK
HEZEYAN
Ömer AĞAÇLI
Ömer AĞAÇLI
DİN İLE YOLLARIMIZI YİTİRDİK
Bekir ATACAN
Bekir ATACAN
FRANSA’YA KARŞI ÇOK FRANSIZ MI KALIYORUZ?
Hatice TOPÇU
Hatice TOPÇU
ZITLIKLAR
Büşra ÇİNKAYA
Büşra ÇİNKAYA
NOMOFOBİ
Şira Yıldız ASAN
Şira Yıldız ASAN
DAHA MUTLU HİSSETMENİZ İÇİN
İsmail CİNGÖZ
İsmail CİNGÖZ
FERGANA VADİSİ’NDEN TÜRK BİRLİĞİNE
Hasan AKGÜL
Hasan AKGÜL
ÜLKENİN KALKINMASINDA SİVİL TOPLUM KURULUŞLARININ ÖNEMİ
Duran AKKAYA
Duran AKKAYA
BİSİKLET KÜLTÜRÜ
Ceyhun Özgür
Ceyhun Özgür
ÇALIŞAN EMEKLİNİN MAAŞINDA KESİNTİ OLUR MU?
Ayşe Aybike Yılmaz
Ayşe Aybike Yılmaz
VEJETARYEN BESLENMESİ
Burcu ŞEN
Burcu ŞEN
NE KUTLADIĞIMIZI BİLİYOR MUYUZ?
Av. Zeynep YETİŞGİN
Av. Zeynep YETİŞGİN
HATIR İÇİN YOLCU ALIMINDA ARAÇ İŞLETENİN SORUMLULUĞU
Gülçin KARLI İPEK
Gülçin KARLI İPEK
İLKLERİN KADINI SABİHA RIFAT GÜRAYMAN
Hicret TÜRKMAN
Hicret TÜRKMAN
KOMŞULUK ÖLMESİN
Ceren Tuğçe ÖZDEMİR
Ceren Tuğçe ÖZDEMİR
ENDİŞE VERİCİ!
Gamze Nur ERGİL
Gamze Nur ERGİL
BABA’YA İTHAFEN
Fatma Sena YAMAN
Fatma Sena YAMAN
SEVİNCİ ŞÜKÜR, ÜZÜNTÜSÜ SABIR
Serkan KUMDAKÇI
Serkan KUMDAKÇI
SEYRE DEVAM
Can Berk KANAT
Can Berk KANAT
DİŞİYİ KİŞİ YAPALIM!
Esra  YAZDIÇ DEMİR
Esra YAZDIÇ DEMİR
ŞALVARIYLA KÜRSÜYE ÇIKIYOR, AKADEMİSYENLERİN YAPAMADIĞINI YAPIYOR
Şahap YILMAZ
Şahap YILMAZ
İŞ PLANI NEDEN ÖNEMLİ?
Ali Asker DEMİRHAN
Ali Asker DEMİRHAN
YENİ TORBA KANUN TASARISININ VERGİ HÜKÜMLERİ
Mehmet GÖKTÜRK
Mehmet GÖKTÜRK
GERÇEĞİ HAKARET SAYMAK!
Abdurrahman SAĞKAYA
Abdurrahman SAĞKAYA
DEVLET HİZMET SATIN ALMALI
Oktay TAŞ
Oktay TAŞ
İŞİMİZ FİYAKA!
Cihangir TÜRKMEN
Cihangir TÜRKMEN
İHTİYAÇLARIM VE REFERANDUM
İsmet ORHAN
İsmet ORHAN
ÜÇ MUAMMADA... İLKLER NELER OLUYOR?
Sedat ERİŞ
Sedat ERİŞ
HALKIN BİLİNÇALTINDAKİ SORULAR-4
ÇOK YORUMLANANLAR
FACEBOOK'TA TİCARİ HAYAT
Ana Sayfa Gündem Ekonomi Şirketler Özel Haber Ankara Sağlık Yasam
KünyeHakkımızda KünyeKünye İletişimİletişim FacebookFacebook TwitterTwitter Google+Google+ RSSRSS Sitene EkleSitene Ekle Günün HaberleriGünün Haberleri
Maxiva