ANA SAYFA GÜNDEM EKONOMİ ŞİRKETLER ÖZEL HABER ANKARA RÖPORTAJ SAĞLIK VİDEOLAR
Türkiye'nin Kovid-19'la mücadelesinde son durum
Türkiye'nin Kovid-19'la mücadelesinde son durum
Ramazan yarın başlayacak
Ramazan yarın başlayacak
Brüksel'de Rusya hareketliliği
Brüksel'de Rusya hareketliliği
Cibuti'de göçmen teknesi battı: 34 öldü
Cibuti'de göçmen teknesi battı: 34 öldü
Libya Başbakanı Dibeybe Ankara'da
Libya Başbakanı Dibeybe Ankara'da

R.Bülend KIRMACI

DÜNYA’DA VE TÜRKİYE’DE ÜNİVERSİTE-2
24 Şubat 2021 Çarşamba

Üniversite tüm Dünya’nın onur kaynağıdır

Dünya’da ve Türkiye’de üniversitelerin niceliği ve niteliği hakkında iki bölümden oluşan yazı dizisinin bu ikinci bölümünde, ağırlıklı olarak Dünya’daki üniversiteleri irdeleyeceğim.

 İlk bölümde ülkemizden üniversitelerin araştırma düzeyi, yayın atıf sayısı, maddi olanakları açısından dünya genelinde hiç de iç açıcı bir durumda olmadığını belirtmiştim. Burada bir kez daha yinelemek gerekir ki, eğitimin kalitesi ve üniversiteler de dahil kurumları, hemen her ülkede çok da yüz güldürücü bir durumu oluşturmuyor.

Bununla birlikte evrensel söz köküne yaraşır şekilde “üniversite” yine de bir ülkenin onur kaynağı ve daha iyi bir dünyanın odağı olarak saygı ve ilgiyi fazlasıyla hak ediyor.

Üniversite; kuşkusuz, ilk ve daha çok orta öğretim kalibresiyle de ilgili bir yapılanma, ancak orta öğretimin uzantısı olarak okunmaktan çok daha fazlası olmak gerekiyor. Bizim ülkemiz de dahil hemen her ülke kaliteli bir eğitim, geçerli meslekler sağlamaktan sorumludur.

İyi birer yurttaş olmak kadar, bilinçli bir seçmen olmanın temelinde eğitimin işlevi tartışılmazdır. Üniversite ve yüksek okul mezunu sayısının nüfusa oranla “yüksek” olduğu ülkeler refah toplumu oluşturmada, o arada, yolsuzlukları en aza indirgemede ve demokrasiye katılım ve katkı sağlamada daha çok şansı ve olanağı olan ülkelerdir. Bu değişmez bir gerçek, artimetik bir pekinlik, sağlaması yapılmış bir tespittir…

Klasik ölçünlerle Dünya’nın ilk 10 üniversitesi

Gelelim, Dünya’daki üniversitelere… Dünya Ekonomik Forumunca yayınlanan 93 ülkeden 1500 kurum temel alınarak yapılan bir araştırmaya ve 2020 verilerine göre (bu verilerin kaynağını aşağıda belirteceğim) totalde Dünya’nın en iyi üniversitesi: Birleşik Krallık’tan Oxford üniversitesi… Aynı araştırmaya göre bir çarpıcı gelişme, Çin’den Tsinghua üniversitesinin “Dünya’nın en iyi ilk 20 üniversitesi” arasına giren Asya’dan ilk üniversite olmasıdır…

Dünya’nın en iyi ilk 10 üniversitesinin 8’i halen ABD üniversitelerinden oluşmaktadır. Bununla birlikte daha geniş bir liste yapıldığında, örneğin Dünya’nın en iyi 100 üniversitesi sıralandığında, bu listeye Çin’den 6 üniversitenin girdiği görülmektedir. (ABD ile Çin’in bu girizgahta karşılaştırılması aynı zamanda dünyadaki ekonomik güç dengeleri rekabetinden ilham alınmış bir durumdur).

Klasik ölçünlerle Dünya’nın en iyi on üniversitesinin toplam öğrenci sayıları ve toplam öğrencileri içinde “yabancı öğrenci” oranlarıyla sıralanışları şöyledir: (*)

A) 2020 Dünya üniversiteleri sıralaması (93 ülkeden 1500 kurum temel alınarak):

1.) 20.744 Oxford % 41

2.) 16.223 Stanford %23

3.) 21.261 Harvard %25

4.) 2.238 California Institute of Tech. %33

5.) 11.276 Massachusetts Ins.of Tech.%34

6.) 19.370 University of Cambridge %38

7.) 39.918 University of California %17

8.) 12.910 Yale University % 20

9.) 8.091 Princeton University % 23

10.) 14.292 University of Chicago % 31

(*): Bu tabloda 1. ve 6. sıradakiler Birleşik Krallık (İngiltere’den) diğerli ABD’ndendir.

Bu sıralama 5 alandaki performans üzerine bina edilmiştir: Öğretimin kalitesi, araştırma düzeyi, akademik atıf sayısı, uluslararası saygınlık, üniversitenin gelirleri/mali gücü… Yukarıdaki 10’lu sıralamada birkaç yıl içinde en keskin çıkışı, 13. sıradayken, 7. Sıradan listeye giren University of California (ABD) gerçekleştirmiştir.

Orta düzey üniversitelerde Çin, ABD’yi geçiyor

Ancak tekrar edilecek olursa “Batı”nın liderliği Çin üniversitelerinin hızlı çıkışıyla giderek kuşatılmaktadır… Özellikle orta sıralardaki Çin üniversiteleri kendileriyle aynı düzeydeki ABD üniversitelerini ciddi şekilde ve hızla “sollamaktadır”.

 Bunda en büyük etmen, Çin hükümetinin 2015 yılında somutlanan ve adına “Güçlendirilmiş Birinci Sınıf Program” denilen bir çalışma kapsamında, kendi ülkesinde özenle seçtiği 42 enstitüyü, Dünya çapına yükselmesi amacıyla alabildiğine desteklemesidir. Bu bağlamda yukarıda da adı geçen Çin’den Tsinghua üniversitesi % 13’ü yabancı ülkelerden gelen 37.484 öğrencisi ile Dünya’da 20. sırayı almış, %16’sı yabancı toplam 38.583 öğrencisiyle Pekin üniversitesi ise 23.sıraya yerleşmiştir, dünya genelinde…

İktisadi koşullar üniversiteleri etkilemektedir…

Üniversitelerin yaşaması ve yarışmasıyla ilgili yakıcı bir gerçeklik, mali kaynaklarıdır. Dünya’nın içine girdiği durgunluk üniversiteleri de etkilemektedir. Hükümetler, yüksek öğretime kaynak ayırmada nazlanmakta, programlarında bu doğrultuda vaatler serpiştiren iktidar partileri üniversitelere yeterince kaynak ayıramamanın ağırlığı altında ezilmektedir.

Örneğin, İngiltere’de üniversitelerin gelirleri yarı yarıya azalmıştır. Avustralya’da, küresel son iktisadi çevrim nedeniyle (durgunluk+ güvensizlik) 21.000 tam zamanlı akademisyenin işine son verilmiştir. Üniversitelerin fiziki donanım, staj ve burs olanakları ve öğretim elemanları havuzu açısından giderek “minimumları” oynadığı / deneyimlediği bilinmektedir. Yüksek öğretim, irtifa kaybetmektedir!

Yeni ölçünler ve ölçümlemeler

Yukarıdaki tablo üniversitleri 5 ana kriterle (öğretimin kalitesi, araştırma düzeyi, akademik atıf sayısı, uluslararası saygınlık, üniversitenin gelirleri/mali gücü) sıralamıştı… Fakat başka bazı değerlere dayanan ölçümler de vardır. Günümüz dünyasında nasıl ki, “kalkınma” tanımı salt milli gelir artışı ve maddi yatırımlarla ölçümlenen bir olguyu aşıyor ve bu veriler artı sosyal katma değer sağlayan; kültürel yatırımları ve boş zamanların kaliteli kullanım olanaklarını da içeren “gelişme” tanımına yerini bırakıyorsa; üniversitelerin de sıralaması klasik 5 ana etmen dışında da yapılabiliyor.

 Bu bağlamda Dünya’daki üniversiteleri; bulundukları ülkenin ve halkın sorunlarının çözümüne katkıları ve küresel sorunların çözümüne sundukları düşünsel birikim açısından değerlendiren ve derecelendiren evrensel bir ölçümleme de gündeme gelmiş bulunuyor…

Küresel, Ulusal, Toplumsal sorunların çözümüne katkı açısından sıralama

Artık üniversiteler Birleşmiş Milletler’in de kurumsal olarak paylaştığı değerlere uygun olarak da sıralanmaktadır: Yoksullukla Mücadele, “Sıfır Açlık”, Tam Sağlıklılık, Eğitimin Kalitesi, Cinsiyet Eşitliği, Temiz Su ve Kanalizasyon, Temiz Enerji, Ekonomik “Kalkınma”, Endüstrileşme ve Alt Yapı, “Akıllı Şehirler”, Kaynak Yönetimi, İklim Aktiviteleri, Su Altı Yaşam Kalitesi, Toprak Kalitesine Katkı, Barış ve Adalet Arayışları… 

Bu başlıklardaki çabalara, bilimsel araştırmaları, sempozyumlara, panellere katkılarıyla destek olan üniversiteler, Küresel, Ulusal, Toplumsal, Çevre sorunlarının çözümüne ilişkin duyarlılıkları açısından sıralanmaktadır…

B) Küresel, Ulusal, Toplumsal, Çevre Sorunlarının Aşılmasına Katkı açısından Dünya’daki üniversitelerin ilk 10 sıralaması, yine 2020 yılı temelinde aşağıdaki tabloda yer alıyor:

1. Auckland Üniversitesi (Yeni Zelanda)

2. Sidney Üniversitesi (Avusturalya)

3. Sidney Batı Üniversitesi (Avusturalya)

4. La Trobe Üniversitesi (Avusturalya)

5. Arizona Devlet Üniversitesi (ABD)

6. Bologna Üniversitesi (İtalya)

7. Brtisih Columbia Üni. (Kanada)

8. Manchester Üniversitesi (İngiltere)

9. Londra Kraliyet Üni. (İngiltere)

10.RMIT Üniversitesi (Avusturalya)

Ulusal, Toplumsal, Küresel Sorunların Aşılmasına Katkı açısından yapılan bu sıralamada “Batı sistemini”, yine Çin’den Tongji Üniversitesi 13. sıraya yerleşerek izlemektedir.

Özerk, iktisadi açıdan desteklenen, bağımsız yapılar

Üniversite, hem dünyadan etkilenir hem de dünyayı etkiler...

Çevresini değiştirir, çevredeki etmenler de kendi sistemi için bir girdi teşkil eder.

“Açık sistem”, canlı, yaşayan, yarışan, rekabet eden kurumlar olmalıdır, üniversiteler…

Erki yani gücü özgürlüğünden almalı; özerk olarak yaşamalıdır.

İktisadi bakımdan desteklenmeli, işleyiş bakımından bağımsız olmalıdır.

Sözünü yükselten, insanlığa değer katan kurumlar

Dünya, her türlüğü zorluğa karşın akademik özerkliği olan, temel ve uygulamalı bilim araştırmalarının özgürce yapıldığı, ulusal nitelikte toplumlarına yararlı, evrensel anlamda sözünü yükseltebilen, öylelikle, küresel sorunların çözümüne de katkı veren yüksek öğretim düzenine ve yapılarına büyük bir gereksinme içindedir. Bu ihtiyaç gelişen toplumlar kadar gelişmekte olan toplumlarca da her geçen gün daha derinden ve yürekten kavranılmaktadır.

Gerçekten ülkelerin ekonomik gelişmişlik düzeyleri, alt yapıları, fiziki tesisleri ve teknolojik olanakları ne olursa olsun, hemen her ülkenin, yönetimin ve halkın ortak kaygısı üniversiter eğitimi yükseltmektedir. Çünkü, yüksek öğretimin yükselmesi toplumun da yükselmesidir.

Ekonomiler, üniversiteleriyle yükseliyor

Bu olgunun bir sınamasını ve sağlamasını, çok değil yarım yüz yıl önce sıradan zorluklar içindeyken bugün dünya ekonomisinin liderliğine oynayan Çin’den sekiz üniversitenin yer aldığı Yükselen Dünya/ Gelişen Dünya ülkelerinin ilk 10 üniversitesi sıralamasından gözlemleyebiliyoruz…

C) 2020 Yılı Yükselen Dünya’nın Yükselen ilk 10 Üniversitesi aşağıdaki tablodan okunabilir:

(ilk beşi itibariyle, sırasıyla yabancı öğrenci yüzdesi ve toplam öğrenci sayılarıyla)

1.Tsinhghua Üniversitesi (Çin) %11 yabancı, toplam 38.783 öğrenci

2. Pekin Üniversitesi (Çin) % 15 yabancı, 39.575 öğrenci

3. Zhejiang Üniversitesi (Çin) % 15 yabancı, 33.427 öğrenci

4. Uni.of Sci&Tech (Çin) % 4 yabancı, 16.245 öğrenci

5. Moskova Devlet Üniversitesi (Rusya) 29.235 öğrenci

6. Shanghai Jiao Tong Üni. (Çin)

7. Fudan Üniversitesi (Çin)

8. National Taiwan Uni (Tayvan)

9. Nanjing Uni. (Çin)

10. Cape Town Uni. (G.Afrika)

Dünya üniversitelerini A) Klasik ölçünlerle (eğitimin kalitesi, atıf sayısı, mali gücü vb.),

B) Küresel, Ulusal, Toplumsal, Çevre Sorunlarının Aşılmasına Katkı açısından,

C) Yükselen Dünya’nın Yükselen üniversiteleri olması bakımından, üç ayrı kategoride irdelediğim bu inceleme makalem bir önceki ve konuyla ilgili makalemle bir arada okunduğunda, Türkiye’de ve Dünya’da üniversite eğitimi ve genel olarak yüksek öğretim konusunda şimdiye kadar elde edilen kazanımların korunması ve yeni gelişen meslekler, yatırımlar, insan gücü planlaması ve özerklik açısından üniversiter sistemin burada ve her yerde yenilenmesinin, desteklenmesinin gereği açıkça belirmektedir.

Üniversitenin gelişmesi, toplumun da gelişmesi ve geleceğe dair umutların güçlenmesidir.

Önceki sayfa   Sayfa başına git  
YORUMLAR
 Onay bekleyen yorum yok.

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 

Bu haber henüz yorumlanmamış...

FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
TİCARİ HAYAT GAZETESİ
ARŞİV
ÇOK OKUNANLAR
YAZARLAR
Prof.Dr. Esat ARSLAN
Prof.Dr. Esat ARSLAN
TALAT PAŞA’NIN KATİLİ TEİLERİAN’IN HEYKELİ, BİR İTİRAF VE GERÇEKLER
Nesrin Yarım ÖZOĞLU
Nesrin Yarım ÖZOĞLU
ÇAY TİRYAKİSİYİZ AMA
Hatice KARATAŞ
Hatice KARATAŞ
ZOOM YORGUNLUĞU
Büşra ÇİNKAYA
Büşra ÇİNKAYA
SOSYAL MEDYADAKİ GÜZELLİK ALGISI
Bünyamin ALTINTAŞ
Bünyamin ALTINTAŞ
KOD ADI: 29
Esra SARI
Esra SARI
GERÇEKTEN MUTLU MUYUZ?
Arda ÇELİK
Arda ÇELİK
TOPLUM ÜZERİNE
Murat BALCI
Murat BALCI
CUMHURBAŞKANLIĞI ADAYLARI
Şira Yıldız ASAN
Şira Yıldız ASAN
ÇOCUĞUNUZA YABANCI DİL ÖĞRETME ÖNERİLERİ
Dursun ERKILIÇ
Dursun ERKILIÇ
VEFA ÖDÜLLERİ
Hüseyin ALPASLAN
Hüseyin ALPASLAN
MUSUL’DAN FERAGAT VE SULH DİPLOMASİSİ-III
Mert Can DUMAN
Mert Can DUMAN
DEĞİŞEN TÜKETİM ALIŞKANLIKLARI
R.Bülend KIRMACI
R.Bülend KIRMACI
EKONOMİ TEZLERİ
İsmail CİNGÖZ
İsmail CİNGÖZ
KIRIM VE DONBAS KRİZİ
Oğuzhan SARI
Oğuzhan SARI
BİONTECH Mİ SİNOVAC MI?
Seda TOLMAÇ
Seda TOLMAÇ
GENÇLER AZ DA OLSA UMUT BEKLİYOR
Hatice TOPÇU
Hatice TOPÇU
AYDINLIĞA AÇILAN EN BÜYÜK PENCERE
Ömer AĞAÇLI
Ömer AĞAÇLI
MODERN İNSAN ALLAH’A AİT ŞEYLERİ KENDİNİN ZANNEDİYOR
Mustafa YILDIZ
Mustafa YILDIZ
GELECEĞE DAİR FİKRİ BİR EGZERSİZ
Duran AKKAYA
Duran AKKAYA
BİSİKLET KÜLTÜRÜ
Ceyhun Özgür
Ceyhun Özgür
ÇALIŞAN EMEKLİNİN MAAŞINDA KESİNTİ OLUR MU?
Ayşe Aybike Yılmaz
Ayşe Aybike Yılmaz
VEJETARYEN BESLENMESİ
Burcu ŞEN
Burcu ŞEN
NE KUTLADIĞIMIZI BİLİYOR MUYUZ?
Av. Zeynep YETİŞGİN
Av. Zeynep YETİŞGİN
HATIR İÇİN YOLCU ALIMINDA ARAÇ İŞLETENİN SORUMLULUĞU
Gülçin KARLI İPEK
Gülçin KARLI İPEK
İLKLERİN KADINI SABİHA RIFAT GÜRAYMAN
Hicret TÜRKMAN
Hicret TÜRKMAN
KOMŞULUK ÖLMESİN
Hasan AKGÜL
Hasan AKGÜL
YEREL SEÇİMLER İÇİN BİR DEĞERLENDİRME
Ceren Tuğçe ÖZDEMİR
Ceren Tuğçe ÖZDEMİR
ENDİŞE VERİCİ!
Gamze Nur ERGİL
Gamze Nur ERGİL
BABA’YA İTHAFEN
Fatma Sena YAMAN
Fatma Sena YAMAN
SEVİNCİ ŞÜKÜR, ÜZÜNTÜSÜ SABIR
Serkan KUMDAKÇI
Serkan KUMDAKÇI
SEYRE DEVAM
Can Berk KANAT
Can Berk KANAT
DİŞİYİ KİŞİ YAPALIM!
Esra  YAZDIÇ DEMİR
Esra YAZDIÇ DEMİR
ŞALVARIYLA KÜRSÜYE ÇIKIYOR, AKADEMİSYENLERİN YAPAMADIĞINI YAPIYOR
Şahap YILMAZ
Şahap YILMAZ
İŞ PLANI NEDEN ÖNEMLİ?
Ali Asker DEMİRHAN
Ali Asker DEMİRHAN
YENİ TORBA KANUN TASARISININ VERGİ HÜKÜMLERİ
Mehmet GÖKTÜRK
Mehmet GÖKTÜRK
GERÇEĞİ HAKARET SAYMAK!
Abdurrahman SAĞKAYA
Abdurrahman SAĞKAYA
DEVLET HİZMET SATIN ALMALI
Oktay TAŞ
Oktay TAŞ
İŞİMİZ FİYAKA!
Cihangir TÜRKMEN
Cihangir TÜRKMEN
İHTİYAÇLARIM VE REFERANDUM
İsmet ORHAN
İsmet ORHAN
ÜÇ MUAMMADA... İLKLER NELER OLUYOR?
Sedat ERİŞ
Sedat ERİŞ
HALKIN BİLİNÇALTINDAKİ SORULAR-4
ÇOK YORUMLANANLAR
FACEBOOK'TA TİCARİ HAYAT
Ana Sayfa Gündem Ekonomi Şirketler Özel Haber Ankara Röportaj Sağlık
KünyeHakkımızda KünyeKünye İletişimİletişim FacebookFacebook TwitterTwitter Google+Google+ RSSRSS Sitene EkleSitene Ekle Günün HaberleriGünün Haberleri
Maxiva