ANA SAYFA GÜNDEM EKONOMİ ŞİRKETLER ÖZEL HABER ANKARA SAĞLIK YAŞAM VİDEOLAR
Marmara Üniversitesi 132 Öğretim Üyesi alacak
Marmara Üniversitesi 132 Öğretim Üyesi alacak
Şırnak Üniversitesi personel alıyor
Şırnak Üniversitesi personel alıyor
Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı personel alacak
Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı personel alacak
Diş tedavisi vatandaşın kapısında
Diş tedavisi vatandaşın kapısında
Ticaret Bakanlığı 18 Bilişim Personeli alıyor
Ticaret Bakanlığı 18 Bilişim Personeli alıyor

Mert Can DUMAN

BAZ ETKİSİ
28 Nisan 2021 Çarşamba

Ekonomide verileri incelerken ilgili verinin büyüklüğü ve aldığı değeri kadar farklı dönemler itibarıyla değişimi de, değerlendirmelerimizi ve öngörülerimizi yapmak için büyük önem arz ediyor. 

Örneğin, büyüme, enflasyon, işsizlik vb. makroekonomik verilerin güncel aldığı değerler kadar bir önceki aya ya da bir önceki yılın aynı dönemine göre (ya da değerlendirmeleriniz hangi zaman dilimi içerisinde olacaksa o zaman dilimi içerisindeki) değişimlerini incelemek söz konusu verilerin eğilimini göstermesi açısından fazlasıyla yardımcıdır. 

Buraya kadar her şey tanım olarak yolunda gidiyor değil mi? Ancak mecazi anlamda istediğinizde verilerin istediğiniz kısmını gösterebildiğiniz ya da saklayabildiğiniz bir bilim olarak da tanımlayabileceğimiz istatistikte, bu tür değerlendirmelerimizi yaparken dikkate almamız gereken bir husus daha var: o da baz etkisi.

Baz etkisini kısaca şöyle tanımlayabiliriz: yukarıda da bahsettiğim gibi, bir önceki aya ya da bir önceki yılın aynı ayına göre gibi iki dönem arasında bir göstergedeki değişim hesaplanırken, değişime “baz” aldığımız dönemde normal eğilimden daha farklı (aşağı ya da yukarı yönlü) bir gerçekleşme olduğunda, hesaplamaya çalıştığımız değişimde de bu anormalliğin sonuçlarını görmemiz çok muhtemel. 

Gelin isterseniz kurmaca ve basit bir örnekle demek istediğimizi daha açık hale getirelim, daha sonra da gerçek örneklerle konuyu etraflıca değerlendirelim. Örneğin ülkemiz için yıllık fiyat değişimini (yani aşina olduğumuz tanımıyla enflasyonu) hesaplamaya çalışalım. Genel eğilim olarak %5 civarında dolaşan söz konusu değişimin baz aldığımız dönem olarak kabul ettiğimiz Nisan 2020’de %10’a yükseldiğini düşünelim. 

Takvimler Nisan 2021’i gösterdiğinde bir önceki yılın aynı dönemi olan Nisan 2020 ile değişim hesaplamak istediğimizde, söz konusu baz dönemdeki normalden daha yüksek bir oranla karşılaşmamız 2021’in Nisan ayında yaptığımız değişim hesabının da yanında bir soru işareti ile beraber değerlendirilmesi gereğini beraberinde getirecek. Haydi gelin gerçek örneklerden gidelim. Malumunuz olduğu üzere şu anda bütün dünyayı kasıp kavuran Kovid-19 salgınının ilk görüldüğü yer olan Çin’de, 2020 yılının Ocak-Mart dönemi salgının ülkede zirve yaptığı ve buna bağlı olarak üretimin de durma noktasına geldiği bir dönemdi. 

Aradan geçen bir yılın ardından 2021 yılına ilişkin göstergelerde yıllık değişim hesaplanırken bu durumun da göz önüne alınması gerekiyor. 

Çünkü veriler gösteriyor ki, Mart ayında Çin’de sanayi şirketlerinin karları geçen yılın aynı dönemine göre %92,3 oranında artış gösterdi. 

Ya da bir örnek daha verelim: Çin ekonomisi 2021 yılının ilk çeyreğinde yıllık bazda %18,3 düzeyinde büyüyerek bir rekora imza attı. Hiç şüphe yok ki Çin, salgından toparlanma konusunda dünyanın kalan kısmından bir miktar ayrışıyor, bunda hemfikiriz. 

Lakin özellikle salgının Çin’de zirve yaptığı dönemin üzerinden geçen bir yılın ardından, söz konusu dönemler arasındaki değişimlere baktığımızda, geçen yıl Çin’de ekonominin durma noktasına geldiğine de zihnimizin bir köşesinde yer vermemiz gerekiyor. İşte tam olarak da bu duruma baz etkisi diyoruz. 

Güzel ve sağlıklı bir hafta geçirmeniz ümidiyle…

Önceki sayfa   Sayfa başına git  
YORUMLAR
 Onay bekleyen yorum yok.

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 

Bu haber henüz yorumlanmamış...

FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
TİCARİ HAYAT GAZETESİ
ARŞİV
ÇOK OKUNANLAR
YAZARLAR
Fatmanur ÇOLAK
Fatmanur ÇOLAK
ÇOCUKLAR VE GELECEKLERİ
Bünyamin ALTINTAŞ
Bünyamin ALTINTAŞ
CARİ AÇIK VE DÖVİZ BEKLENTİSİ
Esra SARI
Esra SARI
VATANDAŞ DIŞARDA YEMEK YEMEYE ÇEKİNİR OLDU!
Murat BALCI
Murat BALCI
İŞSİZ AMA ÜNİVERSİTE MEZUNU!
Nesrin YARIM ÖZOĞLU
Nesrin YARIM ÖZOĞLU
TÜKETİM ÇILGINLIĞINA KAPILANLAR
Sedat SADİOĞLU
Sedat SADİOĞLU
VAZGEÇİLMEZ ELEMAN: 'İNSAN'
Hüseyin ALPASLAN
Hüseyin ALPASLAN
İZMİT TEHCİRİ YARGILAMALARI-I
Mert Can DUMAN
Mert Can DUMAN
RESESYON RÜZGARLARI DIŞ TİCARETTE ESİYOR
Aybala Almina MELEK
Aybala Almina MELEK
BİLGİ ÇAĞINDA BİLGİSİZLİK
Oğuzhan SARI
Oğuzhan SARI
JEOTERMAL SERALARLA MALİYETLER DÜŞÜYOR
Prof.Dr. Esat ARSLAN
Prof.Dr. Esat ARSLAN
BALKANLARIN UKRAYNA'SI: KOSOVA
Elif AYDIN
Elif AYDIN
KİM İZLİYOR BU TÜRK DİZİLERİNİ?
Nimet KÜLTEKİN
Nimet KÜLTEKİN
MENAPOZDA BESLENME
Mustafa YILDIZ
Mustafa YILDIZ
NELERE DİKKAT EDİLMELİ?
Ebru BALIKÇI
Ebru BALIKÇI
EV İŞLERİ DEMANSTAN KORUYORMUŞ
Kadriye CİRİTCİ
Kadriye CİRİTCİ
YAZ GÜNLÜĞÜMDEN
Dursun ERKILIÇ
Dursun ERKILIÇ
DAMDAN DÜŞENİN DİYECEĞİ BİTMEZ!
Seda TOLMAÇ
Seda TOLMAÇ
YOK EDİYORUZ...
Merve ŞAFAK ERGÜN
Merve ŞAFAK ERGÜN
KURBAN BAYRAMI’NDA METABOLİZMAYA DİKKAT!
R.Bülend KIRMACI
R.Bülend KIRMACI
SEÇİM VİRAJINDA EKONOMİ
Hatice KARATAŞ
Hatice KARATAŞ
GIDA İSRAFINA DİKKAT
Burak BALCI
Burak BALCI
NÜKLEER SAVAŞI ÖNLEDİ, EMEKLİ EDİLDİ, SESSİZCE ÖLDÜ!
Arda ÇELİK
Arda ÇELİK
HEZEYAN
Ömer AĞAÇLI
Ömer AĞAÇLI
DİN İLE YOLLARIMIZI YİTİRDİK
Bekir ATACAN
Bekir ATACAN
FRANSA’YA KARŞI ÇOK FRANSIZ MI KALIYORUZ?
Hatice TOPÇU
Hatice TOPÇU
ZITLIKLAR
Büşra ÇİNKAYA
Büşra ÇİNKAYA
NOMOFOBİ
Şira Yıldız ASAN
Şira Yıldız ASAN
DAHA MUTLU HİSSETMENİZ İÇİN
İsmail CİNGÖZ
İsmail CİNGÖZ
FERGANA VADİSİ’NDEN TÜRK BİRLİĞİNE
Hasan AKGÜL
Hasan AKGÜL
ÜLKENİN KALKINMASINDA SİVİL TOPLUM KURULUŞLARININ ÖNEMİ
Duran AKKAYA
Duran AKKAYA
BİSİKLET KÜLTÜRÜ
Ceyhun Özgür
Ceyhun Özgür
ÇALIŞAN EMEKLİNİN MAAŞINDA KESİNTİ OLUR MU?
Ayşe Aybike Yılmaz
Ayşe Aybike Yılmaz
VEJETARYEN BESLENMESİ
Burcu ŞEN
Burcu ŞEN
NE KUTLADIĞIMIZI BİLİYOR MUYUZ?
Av. Zeynep YETİŞGİN
Av. Zeynep YETİŞGİN
HATIR İÇİN YOLCU ALIMINDA ARAÇ İŞLETENİN SORUMLULUĞU
Gülçin KARLI İPEK
Gülçin KARLI İPEK
İLKLERİN KADINI SABİHA RIFAT GÜRAYMAN
Hicret TÜRKMAN
Hicret TÜRKMAN
KOMŞULUK ÖLMESİN
Ceren Tuğçe ÖZDEMİR
Ceren Tuğçe ÖZDEMİR
ENDİŞE VERİCİ!
Gamze Nur ERGİL
Gamze Nur ERGİL
BABA’YA İTHAFEN
Fatma Sena YAMAN
Fatma Sena YAMAN
SEVİNCİ ŞÜKÜR, ÜZÜNTÜSÜ SABIR
Serkan KUMDAKÇI
Serkan KUMDAKÇI
SEYRE DEVAM
Can Berk KANAT
Can Berk KANAT
DİŞİYİ KİŞİ YAPALIM!
Esra  YAZDIÇ DEMİR
Esra YAZDIÇ DEMİR
ŞALVARIYLA KÜRSÜYE ÇIKIYOR, AKADEMİSYENLERİN YAPAMADIĞINI YAPIYOR
Şahap YILMAZ
Şahap YILMAZ
İŞ PLANI NEDEN ÖNEMLİ?
Ali Asker DEMİRHAN
Ali Asker DEMİRHAN
YENİ TORBA KANUN TASARISININ VERGİ HÜKÜMLERİ
Mehmet GÖKTÜRK
Mehmet GÖKTÜRK
GERÇEĞİ HAKARET SAYMAK!
Abdurrahman SAĞKAYA
Abdurrahman SAĞKAYA
DEVLET HİZMET SATIN ALMALI
Oktay TAŞ
Oktay TAŞ
İŞİMİZ FİYAKA!
Cihangir TÜRKMEN
Cihangir TÜRKMEN
İHTİYAÇLARIM VE REFERANDUM
İsmet ORHAN
İsmet ORHAN
ÜÇ MUAMMADA... İLKLER NELER OLUYOR?
Sedat ERİŞ
Sedat ERİŞ
HALKIN BİLİNÇALTINDAKİ SORULAR-4
ÇOK YORUMLANANLAR
FACEBOOK'TA TİCARİ HAYAT
Ana Sayfa Gündem Ekonomi Şirketler Özel Haber Ankara Sağlık Yasam
KünyeHakkımızda KünyeKünye İletişimİletişim FacebookFacebook TwitterTwitter Google+Google+ RSSRSS Sitene EkleSitene Ekle Günün HaberleriGünün Haberleri
Maxiva